Διεκδικήσεις της ριζοσπαστικής αριστεράς σε έναν συντηρητικό αλλά όχι “χαμένο” Δήμο των νοτίων προαστείων της Αθήνας

Σκέψεις και πρώτα θέματα, διεκδικήσεις της ριζοσπαστικής αριστεράς μετά τον αγώνα στις δημοτικές εκλογές, σε έναν συντηρητικό αλλά όχι “χαμένο” Δήμο των νοτίων προαστείων της Αθήνας.

Του Σπύρου Πετρίτη, Θεατρολόγου και εκπαιδευτικού,

Υπ. Δρ Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ.

Βρισκόμαστε αρκετό καιρό πλέον μετά τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις και ως συμμετέχων στο ψηφοδέλτιο που παρουσίασε η δημοτική Ριζοσπαστική Αριστερή Κίνηση του Π.Φαλήρου θα ήθελα να μοιραστώ με το αναγνωστικό κοινό του παρόντος προσωπικού ιστολογίου ορισμένες σκέψεις που αφορούν στην τοπική αυτοδιοίκηση στα νότια προάστεια της Αθήνας εν γένει, αλλά και τον πολιτισμό ως το “κερασάκι στην τούρτα”, που όμως ως συνήθως αντιμετωπίζεται με απίστευτη προχειρότητα που τα τελευταία χρόνια ένεκα της κρίσης έχει ξεπεράσει κάθε όριο ανοχής. Πρώτο μέλημά μου θα είναι η προώθηση του πολιτισμού ως απάντηση και αντίδοτο στη ναζιστική πρόκληση στον Δήμο μας, όπου πέρυσι έπρεπε να έχουμε και παρ’ ολίγον θύμα, μαθητή γυμνασίου της Αμφιθέας, για να κάνει την πιο ανώδυνη πολιτικά δήλωση ο τέως και νυν Δήμαρχός μας, άσχετα αν στο δικαστήριο, η πρόσφατη απόφαση του οποίου ήταν μια αρκετά μεγάλη νίκη στον αντιφασιστικό αγώνα, αποκαλύφθηκαν τα πλείστα όσα για την διασύνδεση του δράστη αλλά κι ενός συνταξιούχου πλέον εκπαιδευτικού στο εν λόγω σχολείο, με την φασιστική και εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής.

Το καίριο ερώτημα δεν είναι τι θα μπορούσε να είχε γίνει διαφορετικά ώστε να τα πάει καλύτερα στο εκλογικό αποτέλεσμα η ριζοσπαστική αριστερά είτε συνολικά στην χώρα μας είτε στον Δήμο Π.Φαλήρου συγκεκριμένα. Το ερώτημα είναι: Ξεκινώντας από το επίπεδο του οποιουδήποτε Δήμου, όπου δυστυχώς είδαμε όλοι να παίζεται εκ νέου γενικότερα το ίδιο άθλιο μικροπολιτικό παιχνίδι που μας βρίσκει αντίθετους, μπορούμε άμεσα να σταματήσουμε την εσωστρέφειά μας χωρίς όμως να χάσουμε την ιδεολογία μας, τον τρόπο σκέψης και την αναστοχαστική διάθεση, τις μεταξύ μας συζητήσεις και συνδιασκέψεις; Μπορούμε να βγούμε και να μιλήσουμε για τα προβλήματα των δημοτών χωρίς να αναμένουμε την επόμενη προεκλογική περίοδο; Μπορούμε να ενισχύσουμε τις πρωτοβουλίες πολιτών ανά γειτονιά χωρίς να θεωρηθεί ότι το κάνουμε με πατερναλιστική διάθεση, παρά αντίθετα να φανεί πως επιθυμούμε να συμμετέχουμε σε μια ζύμωση ιδεών που να προωθεί μία άλλη πολιτική κουλτούρα που θέλει τον κόσμο σκεπτόμενο και όχι πρόβατο επί σφαγή στον βωμό των μεγάλων και διεθνών ιδιωτικών συμφερόντων που υπηρετούν η απονομιμοποιημένη στην συνείδηση του προοδευτικού τουλάχιστον κόσμου συγκυβέρνηση της Ε.Ε., του ΔΝΤ και της τυπικά εθνικής μας κυβέρνησης της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, που δρα ως φερέφωνο των παραπάνω διεθνών οργανισμών; Αν τα κάνουμε όλα αυτά, αν τα προσπαθήσουμε, τότε σίγουρα θα ανεβάσουμε αβίαστα και το εκλογικό μας ποσοστό.

Το θέμα αυτό είναι όμως τεράστιο αλλά και πολύ δύσκολο όταν τα κυρίαρχα αστικά τηλεοπτικά δίκτυα προσπαθούν με “νύχια και με δόντια” να μην βγει κανένα “πρόβατο” από το μαντρί, όταν λασπολογείται ο ΣΥΡΙΖΑ και όλες οι προοδευτικές, αριστερές δυνάμεις, όταν ο αναρχικός χώρος παρουσιάζεται ως μια παρέα από “μπαχαλάκηδες”, περίπου όπως οι χούλιγκαν που “τα σπάνε” όταν χάνει η ομάδα τους, ή όταν στον ΣΥΡΙΖΑ συγκεκριμένα ως αξιωματική αντιπολίτευση δίνεται ελάχιστος τηλεοπτικός χρόνος με πολλές αντίθετες φωνές να ακούγονται παράλληλα, να διακόπτουν με άθλιο τρόπο, να περνούν από το ένα θέμα στο άλλο χωρίς κανένα ουσιαστικό επιχείρημα και για να συσκοτίσουν το τοπίο. Ως κάτοικος και δημότης του Π.Φαλήρου και συμμετέχοντας από την προεκλογική περίοδο που πέρασε στην Ριζοσπαστική Αριστερή Κίνηση στον Δήμο αυτό με επί κεφαλής τον Κώστα Μερκουράκη, επιπλέον έχοντας ιδιαίτερη ευαισθησία στα οικολογικά θέματα από την οπτική της ριζοσπαστικής αριστεράς, έχω πάρα πολλούς λόγους λοιπόν να επιθυμώ αυτή την “απεξάρτηση” των συνειδήσεων από αυτό το ευρύτερο σύστημα που ξεκινώντας από τα μεγάλα διεθνή οικονομικά συμφέροντα και περνώντας από την εθνική μας κυβέρνηση-μαριονέτα καταλήγει στο δήθεν μεγαλοαστικό life style των παραλιακών κέντρων που προωθείται στην ουσία ως μια άλλη πολιτική άποψη από την TV. Από αυτή την άποψη θέλω να επιστήσω την προσοχή όλων, μηδενός εξαιρουμένου, καθώς τους επόμενους μήνες θα πρέπει να δώσουμε όλοι μαζί μία μεγάλη μάχη για να παραμείνει το φυσικό αγαθό της θάλασσας του παράκτιου αττικού μετώπου προσβάσιμο από όλους μας για ελεύθερη, δημόσια χρήση. Παράλληλα όμως, υπάρχουν και άλλα πολλά θέματα που “τρέχουν” και η αλήθεια είναι πως, όπως και οι Δήμοι και το κράτος γενικότερα δεν διακόπτουν την λειτουργία τους κατά τους θερινούς μήνες, έτσι κι εμείς δεν θα πρέπει να ανακόψουμε την αγωνιστικότητά μας, παρά αντίθετα να αγωνιστούμε ίσως και περισσότερο από τον χειμώνα και να προσφέρουμε το έργο το οποίο μας έχουν εμπιστευτεί οι συνδημότες μας.

Ένα από αυτά τα θέματα λοιπόν, είναι η εδώ και πολλά χρόνια σε κάποιους Δήμους (με προεξάρχοντα ίσως αυτόν του Π.Φαλήρου), και προοδευτικά σε όλο και περισσότερους, ανάθεση σε ιδιωτικές εταιρείες –πρόσφατα εναλλακτικά και ΜΚΟ- του έργου της θερινής δημιουργικής απασχόλησης (μαθήματα-φύλαξη) νηπίων και παιδιών ηλικίας δημοτικού σχολείου της περιφέρειας του εκάστοτε Δήμου στις σχολικές μονάδες των Δήμων αυτών. Λίγο πριν λήξει το αμέσως προηγούμενο σχολικό έτος κι ενώ σκεφτόμουν τι να γράψω στο κείμενο αυτό, είδα σε περίοπτο σημείο στη συμβολή των Λεωφόρων Αμφιθέας και Αγίας Βαρβάρας στο Π.Φάληρο, αναρτημένη αφίσα που πληροφορούσε με τις ελάχιστες δυνατές λεπτομέρειες τους γονείς των μικρών αυτών μαθητών για την δυνατότητα εγγραφής τους σε αυτό το θερινό πρόγραμμα. Τι συμβαίνει όμως ακριβώς; Γιατί αποκρύπτονται από τους γονείς και γενικότερα τους δημότες οι πραγματικές συνθήκες εργασίας και ποιό είναι το ιστορικό; Αρχικά αυτό το έργο το υλοποιούσαν κανονικά πολλοί Δήμοι, που χωρίς παρέμβαση από ιδιώτες και ακολουθώντας το παράδειγμα του Υπουργείου Παιδείας που καθιέρωσε το Ολοήμερο Σχολείο, απευθύνοντάς το κυρίως σε παιδιά εργαζόμενων και καλύπτοντας έτσι κοινωνικές ανάγκες, προέβαιναν (ή και ακόμη προβαίνουν ορισμένοι που δεν προβαίνουν σε ανάθεση έργου σε εταιρείες) σε προσλήψεις εκπαιδευτικού κυρίως προσωπικού με ολιγόμηνες συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Όλα αυτά όμως έγιναν σύντομα παρελθόν, καθώς το καθεστώς του “ενοικιαζόμενου” εργαζόμενου καλά κρατεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια και στον τομέα των ΟΤΑ, ο οποίος ήταν ούτως ή άλλως προβληματικός και προ μνημονίων και “κρίσης”, όταν κατά τα άλλα ζούσαμε στην δήθεν ευημερούσα οικονομία της πλαστής ευμάρειας. Όταν έγινε η δολοφονική επίθεση στην Κωνσταντίνα Κούνεβα, λίγοι ήξεραν ή ανέφεραν πως με το ίδιο ακριβώς καθεστώς απασχολούνταν στους Δήμους εκπαιδευτικό προσωπικό κατά το καλοκαίρι και το θέμα είναι ελάχιστα γνωστό ακόμη και σήμερα, ανάμεσα στους συνδικαλιστές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Πρόσφατα όμως, με τα κοινωφελή προγράμματα άρχισαν να εισέρχονται στην εκπαίδευση και να απασχολούνται κατά τον χειμώνα στα σχολεία με πεντάμηνες συμβάσεις και άθλιες αποδοχές, σχεδόν ανύπαρκτα δικαιώματα, και άλλοι εργαζόμενοι, πχ τραπεζοκόμοι, φύλακες, ψυχολόγοι, ένα γεγονός που θα είχε αποφευχθεί ίσως αν είχε γίνει αντιληπτό το κακό προηγούμενο φαινόμενο, ή τουλάχιστον θα είχαν απασχοληθεί αυτοί οι εργαζόμενοι υπό καλύτερους όρους.

            Μια ματιά λοιπόν στο καθεστώς του προγράμματος στους Δήμους κατά τους θερινούς μήνες, που ήδη εφαρμόζεται: Η απευθείας και εν κρυπτώ ανάθεση σε εταιρείες, ως επί το πλείστον, οι άθλιες συνθήκες εργασίας, εν τέλει η αδυναμία ή μάλλον άρνηση παρέμβασης και ελέγχου των υπηρεσιών του εκάστοτε Δήμου στο θέμα του προσωπικού όπου τελικά ανατίθεται η φύλαξη και η απασχόληση των νηπίων και των παιδιών των κατοίκων  που αναγκάζονται να εργαστούν και κατά τους θερινούς μήνες και αδυνατούν να καλύψουν τις οικονομικές απαιτήσεις ιδιωτικών χώρων, η γενικότερη προχειρότητα αντιμετώπισης ενός τόσο ευαίσθητου θέματος και της ανάγκης που υπάρχει στην κοινωνία, καθιστούν αναγκαία την δραστηριοποίηση και αλληλοενημέτωση ενός δικτύου δημοτικών παρατάξεων και κινήσεων πολιτών προκειμένου εμείς οι ίδιοι, ο λαός, να ασκήσουμε τον απαραίτητο έλεγχο, να προστατέψουμε τα δικαιώματα των εργαζομένων αλλά και των ίδιων των γονέων και φυσικά των παιδιών τους και να διαπιστώσουμε τις τυχόν υπάρχουσες αυθαιρεσίες στις αναθέσεις με γνώμωνα το δημόσιο οικονομικό και όχι μόνο συμφέρον. Διαφορετικά, λαμβάνοντας υπ’όψη την ολομέτωπη επίθεση που δέχεται ο δημόσιος τομέας, το κοινωνικό κράτος και ιδίως οι ΟΤΑ και οι δομές υγείας, πρόνοιας και της τυπικής εκπαίδευσης, σε συνδυασμό με αυτό το κακό προηγούμενο μοντέλο απευθείας ανάθεσης δημόσιου έργου σε εταιρείες με πλήρη αδιαφάνεια στην διαδικασία της ανάθεσης και εξευτελιστικούς όρους εργασίας, με τις ευλογίες του ελληνικού κράτους και της κεντρικής ή περιφερειακής/δημοτικής εξουσίας, το μέλλον όλων μας διαγράφεται ζοφερό.      

Ε´ Πανελλήνιο Θεατρολογικό Συνέδριο, προς τιμήν του καθηγητή Β. Πούχνερ: "Θέατρο και Δημοκρατία", Αθήνα, 5-8 Νοεμβρίου 2014

Tο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το Ε´ Πανελλήνιο Θεατρολογικό Συνέδριο, με τίτλο Θέατρο και Δημοκρατία, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την αποκατάσταση της δημοκρατίας (1974).
Το Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα στις 5-8 Νοεμβρίου 2014, προς τιμήν του καθηγητή Βάλτερ Πούχνερ, που είναι ιδρυτικό στέλεχος του Τμήματος, διετέλεσε επί πολλά χρόνια Πρόεδρός του, είναι Διευθυντής του Επιστημονικού Δελτίου Παράβασις (εκδίδεται από το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών) και ο οποίος αφυπηρετεί κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος.

Στόχος του Συνεδρίου είναι η μελέτη και ανάδειξη των σχέσεων του θεάτρου με όψεις της πολιτικής, η διερεύνηση των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επηρέασαν τη σκηνική πράξη, τη δραματική γραφή και την καλλιτεχνική δημιουργία σε διάφορες ιστορικές χρονικές περιόδους και η συνδυαστική τους προσέγγιση. Απώτερος σκοπός είναι, μέσα από μια συνολική προσέγγιση, η πρόκληση ενός ανανεωμένου ενδιαφέροντος και μιας ευρύτερης συζήτησης σχετικά με τον κοινωνικό ρόλο του Θεάτρου, τη σχέση του με τη Δημοκρατία και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Οι Θεματικές Ενότητες που θα προσφέρουν πεδίο προβληματισμού, με βάση και τις επιμέρους εξειδικεύσεις τους, είναι, ενδεικτικά, οι εξής:

Θέατρο και Δημοκρατία: Κοινές ιστορικές ρίζες και αναφορές

• Από την αρχαία πόλη στο έθνος-κράτος.
• Πολιτικές μεταφορές και θεατρικοί μετασχηματισμοί στον 20ό αιώνα.
• Το θέατρο ως παράγοντας αμφισβήτησης: Οι δεκαετίες πριν από και μετά τον Μάη του ’68.
• Το θέατρο στην εποχή του παγκόσμιου ιστού.
• Το θέατρο υπό το πρίσμα της κρίσης των συλλογικοτήτων.

Το ελληνικό ιστορικό παράδειγμα

• Το θέατρο και η ανάδυση της εθνικής συνείδησης: Όροι, συνέχειες και ρήξεις.
• Το ελληνικό θέατρο στην εποχή της καχεκτικής δημοκρατίας των μεταπολεμικών χρόνων.
• Το θέατρο από τη Μεταπολίτευση ώς την κρίση του 21ού αιώνα.

Η πολιτική του θεάτρου και το θέατρο της πολιτικής

• Κοινό, θεατές ή λαός;
• Δημοκρατία και αμφισβήτηση: Η πολεμική του πολιτικού θεάτρου.
• Το θέατρο ως παράγοντας ελέγχου: Η δημοκρατία πάνω στη σκηνή και κάτω από τη σκηνή.
• Θέατρο και δημοκρατική αγωγή.
• Θεατρικότητα και δημοκρατικότητα: Πολλαπλές εικόνες και ανακλάσεις.
• Η πολιτική της δημοκρατίας ως performance.
• Θέατρο του ακτιβισμού.
• Δημιουργία, διάδοση και κατανάλωση της θεατρικής αναπαράστασης.
• Θεατρικά Φεστιβάλ: Πρόταση δημοκρατικής τέχνης ή προϊόν μιας νέας ελίτ;

Στο πλαίσιο του Συνεδρίου θα οργανωθούν ειδικές συνεδρίες που απευθύνονται σε νέες/ους ερευνητές ενώ προγραμματίζονται και παράλληλες εκδηλώσεις για τις οποίες θα υπάρξουν ειδικές ανακοινώσεις με σχετικές εγκυκλίους.

Υποβολή συμμετοχής
Εάν επιθυμείτε να λάβετε μέρος στο Συνέδριο με ανακοίνωση, θα πρέπει να μας αποστείλετε συμπληρωμένο το συνημμένο έντυπο εγγραφής και περίληψη (έως 300 λέξεις) μέχρι τις 30/6/2014, στην ηλεκτρονική διεύθυνση: iremedia@theatre.uoa.gr
Σημειωτέον ότι η διάρκεια της εισήγησης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 20΄ λεπτά παρουσίασης προκειμένου να υπάρχει χρόνος για συζήτηση.
Η υποβολή των περιλήψεων πρέπει να γίνει ταυτόχρονα με την υποβολή της αίτησης συμμετοχής.
Μετά την υποβολή της αίτησης και της περίληψής σας, θα ενημερωθείτε έως 30/7/2014 για την έγκριση της πρότασής σας και τη δυνατότητα συμμετοχής σας στο Συνέδριο.
Κόστος συμμετοχής: 50 ευρώ. Ειδικά για τους μεταπτυχιακούς φοιτητές και τους υπόψηφιους διδάκτορες: 30 ευρώ.

Ενημέρωση / Επικοινωνία
Υπεύθυνος επικοινωνίας: Iωάννα Ρεμεδιάκη
e-mail: iremedia@theatre.uoa.gr

Για τακτική ενημέρωση και περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το Συνέδριο μπορείτε να επισκέπτεσθε την ιστοσελίδα: http://theatredemocracy.wordpress.com/
Για την πλήρη εγκύκλιο του συνεδρίου κάντε κλικ εδώ. Για υποβολή συμμετοχής και το έντυπο εγγραφής κάντε κλικ εδώ.

Σχετικά με την πρόσφατη εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας για το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής

Αγαπητοί αναγνώστες μου,

Ως μέλος του Πανελλήνιου Επιστημονικού Συλλόγου Θεατρολόγων (ΠΕΣΥΘ) αλλά και πρώην πρόεδρος και αντιπρόεδρος του ΔΣ αυτού του σωματείου, θα ήθελα να εκφράσω την στήριξή μου στον αγώνα που συντονίζει το νυν ΔΣ κάνοντας παράλληλα έκκληση για συμπαράσταση από τους τοπικούς διδασκαλικούς συλλόγους και τις ΕΛΜΕ της χώρας. Αν συνυπολογίσουμε βέβαια και την απόφαση της κυβέρνησης να απαγορεύσει προεκλογικά κάθε μήνυμα από φορέα πλην των πολιτικών κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί άμεσα ή έμμεσα ως πολιτικό, είναι προφανές ότι η εν λόγω ανακοίνωση θα μπορούσε να θεωρηθεί ως παράνομη σε μια προσπάθεια φίμωσης ακόμα και των επιστημονικών φορέων που καλώς ή κακώς, αναπόφευκτα εκφράζουν πέραν των επιστημονικών θέσεων και συντεχνιακά συμφέροντα, αυτά που δίνουν όμως παράλληλα σε ένα συγκεκριμένο επιστημονικό και καλλιτεχνικό δυναμικό την δυνατότητα να προσφέρουν κάτι από τον εαυτό τους σε ένα όραμα για μια πραγματικά διαφορετική εκπαίδευση και στην εφαρμογή αυτού του οράματος, όπου κανένα πραγματικά δημιουργικό μυαλό με τις αντίσχοιχες σπουδές και εμπειρία δεν θα έπρεπε να περισσεύει.

Σε αυτό το σημείο, να σημειώσω πως δεν υπάρχει επιστημονική τοποθέτηση που να μην εκφράζει στην ουσία και μια πολιτική θέση καθώς οι επιστήμονες φέρουν την ιδεολογία τους και φυσικά, όπως είχε πει και ο μεγάλος Ρολάν Μπαρτ, ακόμα και γενικότερα "η γλώσσα δεν είναι κοινωνικά αθώα", αλλά φορέας εξουσίας ή αντίστασης σε αυτή την εξουσία. Όταν λοιπόν μιλάμε για μια εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, αυτή σχεδόν ποτέ δεν έχει καμία σχέση με την οποιαδήποτε παιδαγωγική άποψη, παρά μόνο αν την λάβουμε υπ' όψη ως εφαρμογή μιάς πολιτικής απόφασης που αφορά την τυπική εκπαίδευση, το εκπαιδευτικό σύστημα. Ωστόσο, σε πείσμα των καιρών, θα ήθελα να εξάρω με αυτή την ευκαιρία όλους αυτούς τους δασκάλους του κλάδου ΠΕ70 που κατά την διάρκεια της θητείας μου στην δημόσια δημοτική εκπαίδευση, ήδη από τα πρώτα Ολοήμερα Δημοτικά όπου προσέφερα τις υπηρεσίες μου το σχολικό έτος 2002-2003, με αγκάλιασαν στην κυριολεξία με αποτέλεσμα να επιτευχθεί η δημιουργία κάθε φορά μιάς παιδαγωγικής ομάδας και η επιτυχής μας συνεργασία. Είναι συνήθως οι περιπτώσεις εκείνες που παρ'όλο που πραγματικά θα μπορούσαν να αναλάβουν σε μια κατάσταση πραγματικών έκτακτων αναγκών κάποια από τα καλλιτεχνικά μαθήματα, αρκούνται στο θεατρικό παιχνίδι πχ ως εργαλείο για την γλώσσα ή την διδασκαλία της ιστορίας, ανεβάζουν παραστάσεις που κι εγώ τις "ζηλεύω" στο πλαίσιο της Ευέλικτης Ζώνης κλπ, καλούν στο σχολείο καλλιτεχνικές ομάδες με πραγματικά πολύτιμο και αξιόλογο έργο, εν τούτοις ζητούν να καλύπτονται οι θέσεις κάθε ξεχωριστού καλλιτεχνικού αντικειμένου από εκπαιδευτικούς του αντίστοιχου καλλιτεχνικού κλάδου και στη συνέχεια μας προσεγγίζουν, μας αξιοποιούν και μας κάνουν να νιώθουμε ως αναπόσπαστο μέρος της σχολικής κοινότητας, ως πραγματικοί συνάδελφοι.

Παράλληλα όμως, υπάρχουν όσοι δεν είναι οι ίδιοι -τολμώ να πω- καλλιεργημένοι, δεν έχουν αισθητική παιδεία και συνήθως εκείνοι είναι που δεν θέλουν απλά να μείνουν μόνοι τους στα σχολεία -και πολλές φορές δεν τα βρίσκουν ούτε μεταξύ τους, πχ με τον δάσκαλο του παράλληλου τμήματος αν είναι δημιουργικός και τολμά να "φαίνεται"- αλλά είναι στην ουσία νεοσυντηρητικοί και δεν επιθυμούν παρά την διδασκαλία της γλώσσας και των μαθηματικών στην εκπαίδευση. Μια τέτοια πολιτική στην ουσία επιλογή, μας παραπέμπει ευθέως στο σύνθημα της Μάργκαρετ Θάτσερ και του Ρόναλντ Ρήγκαν, "Back to basics", που εξέφρασαν και στην εκπαιδευτική τους πολιτική την πιο ακραία μορφή νεοσυντηρητισμού. Εν τέλει, και μόνο το γεγονός ότι βγήκε μια τέτοια κατάπτυστη εγκύκλιος δείχνει καταφανώς ότι η κυβέρνηση πλέον, εν αναμονή της λήξης των προγραμμάτων ΕΣΠΑ, θέλει να ξανακαταφύγει στον "πολυδύναμο" δάσκαλο ερήμην της άποψης και των ίδιων των δασκάλων και στην ουσία εξαναγκάζοντας πολλούς από αυτούς να αναλάβουν ένα μάθημα που ελάχιστοι θέλουν τελικά να το διδάξουν αλλά θα το αποδέχονταν φυσικά για να μην χάσουν την θέση εργασίας τους.

Τι μπορεί να σημαίνει όμως αυτό για το μέλλον του μαθήματος αν όχι την πρακτική αν και όχι επίσημη κατάργησή του; Ποιός θα ασχοληθεί με αυτό αντί να διδάξει για μια επιπλέον ώρα την γλώσσα και τα μαθηματικά, με την τεράστια ύλη και τις πιέσεις πολλών από τους γονείς; Ποιός θα αξιολογήσει τα “σεμινάρια”, με τόσα ανεπαρκή να “κυκλοφορούν” στην αγορά και κανέναν απολύτως σχολικό σύμβουλο στην Πρωτοβάθμια ή την Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση της χώρας που να είναι πραγματικά καταρτισμένος και επιφορτισμένος με την αποκλειστική στήριξη των διδασκόντων το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής εκπαιδευτικών; Και όλα αυτά εν μέσω των συζητήσεων για την αξιολόγηση ή την κουλτούρα αυτοαξιολόγησης στα σχολεία! Πού είναι η πραγματική κουλτούρα, η πνευματική και καλλιτεχνική καλλιέργεια γενικότερα όμως; Ποιό το μέλλον των μαθητών μας όταν όλη η προσπάθεια που έγινε τα τελευταία χρόνια κινδυνεύει να κατακρημνιστεί και να επικρατήσει ο σκοταδισμός, συμπληρώνοντας το παζλ μαζί με τις συνεχείς αξιολογήσεις, την ιδεολογική χειραγώγηση και την εργασιακή τρομοκρατία, έναν νέο Μεσαίωνα; Και κυρίως ποιά η κουλτούρα της συνεργασίας, της αδελφοσύνης, του "μαζί" μέσα στα σχολεία, ώστε να καλλιεργηθεί τουλάχιστον στους μελλοντικούς πολίτες και κατοίκους αυτής της χώρας μια άλλη νοοτροπία από αυτή που τώρα φαίνεται να επικρατεί και που είναι η πιο ειδεχθής από ποτέ;   

Για την ανακοίνωση του ΠΕΣΥΘ: http://www.pesyth.gr/teleutaia_nea.asp?id=254

Για την εγκύκλιο του Υπουργείου: http://dipe-anatol.att.sch.gr/014/12327b.pdf

Ενημέρωση για την συμμετοχή μου σε εκδηλώσεις: Συμπόσιο Δραματοθεραπείας, Ημερίδα Παραμυθιών στην Εκπαίδευση

Αγαπητοί αναγνώστες,

Χρόνια πολλά λοιπόν, Χριστός Ανέστη!

Ελπίζω να περάσατε καλά, όπως πέρασα κι εγώ αυτές τις άγιες μέρες των πασχαλινών εορτών, να φάγατε πασχαλινά εδέσματα, να τσουγκρίσατε τα αυγουλάκια σας, να διασκεδάσατε, να ξεκουραστήκατε και φυσικά να “αναστηθήκατε” μαζί με την μητέρα όλων μας, τη Φύση. 

Τώρα που τελειώσαμε με όλα αυτά, έχω να σας προτείνω το κάτωθι link για να μελετήσετε ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον και καίριο άρθρο με τον ακόλουθο τίτλο:

Εαρινό παγανιστικό έθος: Από την πλατεία του χωριού στις μεταμοντέρνες περφόρμανς (άρθρο του Παναγιώτη Κούστα)

Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι πρόκειται να συμμετάσχω με εισήγηση στο Συμπόσιο Δραματοθεραπείας του Κέντρου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ, που θα γίνει στις 10 και 11 Μαΐου 2014 στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Η εισήγηση αυτή κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει το Σάββατο, 10 Μαϊου, και ώρα πρωινή.

Την ίδια μέρα όμως, από το μεσημέρι και μετά θα κάνω και μια άλλη εισήγηση σε μια ημερίδα για το παραμύθι που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, και για την οποία όμως υπάρχουν περιορισμένες θέσεις και έτσι θα πρέπει οπωσδήποτε να δηλώσετε την συμμετοχή ηλεκτρονικά για να έρθετε στην εκδήλωση (η ανακοίνωση αναφέρει την προθεσμία στις 27 Απριλίου αλλά νομίζω ότι αν ενδιαφέρεστε θα μπορούσατε να ρωτήσετε έστω με ένα e-mail αν παρ’ελπίδα έχει απομείνει καμιά κενή θέση, αν θα υπάρξει λίστα αναμονής κλπ).

Περισσότερα για την ημερίδα μπορείτε να δείτε εδώ:

http://e-mythos-ekdiloseis.blogspot.gr/2014/04/blog-post.html 

Η πιο σημαντική διοργάνωση του ίδιου φορέα είναι η Γιορτή Παραμυθιών στην Κέα:
Η Γιορτή Παραμυθιών για 12η συνεχή χρονιά θα ξετυλίξει το κουβάρι των παραμυθιών στην Κέα από 19 έως 27 Ιουλίου. Το θέμα της φετινής Γιορτής είναι «Γλώσσα- μαγεία- τελετουργία». 

Περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόγραμμα και τους συμμετέχοντες θα ανακοινωθούν τον Μάιο:

http://www.e-mythos.eu/
http://giortiparamythion.blogspot.gr/
http://e-mythos-ekdiloseis.blogspot.gr/

Για το Συμπόσιο Δραματοθεραπείας,

παρακαλώ ενημερωθείτε από εδώ:

http://www.aeon-dramatherapy.gr/

E-mail: aeongr@otenet.gr

Με εκτίμηση,

Πετρίτης Σπύρος,

Θεατρολόγος – Εκπαιδευτικός.

Αξιοσημείωτο: 

Έλαβα και αναπαράγω την παρακάτω ενημέρωση σχετικά με την εκδήλωση για το παραμύθι στις 10 Μαϊου:

"Αγαπητοί φίλοι

Είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε ότι η ημερίδα  «Στο σταυροδρόμι της εκπαίδευσης και του παραμυθιού» λόγω μεγάλης προσέλευσης και προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη άνεση χώρου θα γίνει στην Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου (Πλανητάριο) αντί του Μουσείου Νεώτερης Κεραμεικής. Την ίδια ημέρα και ώρα. (Σάββατο 10 Μαΐου 2014 στις 14:30)

Πληροφορίες για την πρόσβαση μπορείτε να λάβετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.eugenfound.edu.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=15

Σας ευχαριστούμε θερμά και σας περιμένουμε.

Για το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών

Γιώργος Ευγενικός"

Εφηβικού θεάτρου συνέχεια!

Αγαπητοί αναγνώστες,

Την Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013, είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα “Εποχή” άρθρο μου με θέμα το εφηβικό θέατρο και δύο επιλεγμένες καλλιτεχνικές παραγωγές, εκ των οποίων η μία ήταν σε σκηνοθεσία της Σοφίας Βγενοπούλου στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση και η άλλη σε σκηνοθεσία της Τζωρτζίνας Κακουδάκη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Το άρθρο, μαζί με δύο σύντομες συνεντεύξεις με τις σκηνοθέτιδες, είναι προσπελάσιμο στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.epohi.gr/portal/politismos/theatro/11928-2013-02-04-14-46-39

Κατά την τρέχουσα καλλιτεχνική περίοδο, και οι δύο σκηνοθέτιδες αποφάσισαν να παραμείνουν στους ίδιους, οικείους για εκείνες, θεατρικούς χώρους για να δημιουργήσουν εκ νέου παραστάσεις εφηβικού θεάτρου. Η Σοφία Βγενοπούλου μαζί με την ομάδα της Grasshoper ανέβασε το θεατρικό έργο του Λένου Χρηστίδη “Το τρένο”, το οποίο πρόκειται να κατέβει την ερχόμενη Κυριακή, των Βαϊων, 13 Απριλίου, μία παράσταση που ωστόσο δεν βρήκα την ευκαιρία να παρακολουθήσω. Για ακόμη μια φορά, το κλείσιμο αυτό συνδυάζεται με το  4ο Φεστιβάλ Εφηβικού Θεάτρου στην Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, το οποίο θα ξεκινήσει την ερχόμενη Παρασκευή 11 Απριλίου και θα λήξει την ίδια μέρα με την τελευταία παράσταση του “Τρένου”. Περισσότερες πληροφορίες εδώ: http://www.sgt.gr/gr

Παράλληλα, η αεικίνητη και αειθαλής Τζωρτζίνα Κακουδάκη, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο σχετικό δελτίο τύπου της νεανικής αλλά και ιδιαιτέρως δραστήριας και ταλαντούχας ομάδας 4Frontal, κλείνει έναν κύκλο, μια τριλογία σκηνοθεσιών εφηβικού θεάτρου με θέμα την ουτοπία και συνοδοιπόρο την συγκεκριμένη θεατρική ομάδα. Οι παραστάσεις για το ευρύ κοινό, γίνονται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, ενώ παράλληλα κατόπιν συνεννόησης οργανώνονται παραστάσεις σε σχολεία ή και εκτός αυτών με την συνδρομή της Ηρώς Ποταμούση, της θεατροπαιδαγωγού της ομάδας που με σπουδές στην Αγγλία πάνω στο θέμα του θεάτρου ως κοινωνική παρέμβαση σχεδίασε και υλοποίησε μέχρι τώρα όλα τα θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα για την τριλογία.

Για το τρέχον έτος, η Τζωρτζίνα επέλεξε περιέργως πώς να ασχοληθεί με τον Φάουστ του Γκαίτε, ένα έργο που δίνει μια μνημειώδη θεατρική μορφή στο δράμα του αναγεννησιακού ανθρώπου, που μετά την αποτυχία των αλχημιστών και των μαγισσών του Μεσαίωνα να βρουν το ελιξίριο της ζωής, βίωσε εκ νέου την ίδια ουσιαστικά αποτυχία όταν αποδείχτηκε ανεπαρκής να προσεγγίσει τον ίδιο στόχο στην ουσία μέσα από την γνώση της φύσης, τις θετικές επιστήμες, όταν έφτασε μέχρι του σημείου να αναμετρηθεί με τις μεγάλες ιδέες του Διαφωτισμού αλλά βυθίστηκε ξανά στο σκότος, συνετρίβη λόγω της πνευματικής του ένδειας κι εν τέλει απευθύνθηκε εκ νέου στην ουσία, ίσως, για έναν άνθρωπο, την Ζωή, τη Νεότητα, που πέρα από αφαιρετικές έννοιες είναι όμως και υπάρξεις κι ενσαρκώνονται στο έργο του Γκαίτε από την Μαργαρίτα, την μόνη ικανή συνθήκη για να δοθεί εκ νέου νόημα στην ύπαρξη του Φάουστ, του άλλοτε μεγάλου δασκάλου που όμως στα δικά του μάτια δεν έχει λόγο ύπαρξης και που τόσα χρόνια μετά αναγνωρίζει πως βρίσκεται στο “μηδέν”, καλείται από την αρχή να βρει τα μυστικά της ζωής και αναγνωρίζει ως ελιξίριο τον στόχο της ερωτικής κατάκτησης μιάς νεαρής και άπειρης κοπέλας, αθώας και άσπιλης. Την ίδια όμως στιγμή που ελκύεται από το άσπιλο κορίτσι, έχει παραδώσει την ψυχή του στον διάβολο και αυτός θα τον βοηθήσει να την κατακτήσει. 

Δεδομένης της αρχικής μας απορίας για αυτή την επιλογή ρεπερτορίου για το εφηβικό κοινό, αλλά και βάσει της συγκυρίας της προηγούμενης παράστασης του Μιχαήλ Μαρμαρινού στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και φυσικά εξ αφορμής της εμπειρίας της παρακολούθησης και των δύο παραστάσεων, ασυνείδητα έστω, απευθύναμε στην Τζωρτζίνα την εξής ερώτηση.

Ä    Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι σημερινοί έφηβοι δεν θα αντιλαμβάνονταν το μεγαλείο του στίχου του Γκαίτε μέσα από την μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη αλλά και την ευρηματική σκηνοθεσία και την υπέροχη εκφορά του λόγου στην παράσταση του κυρίου Μαρμαρινού. Ομοίως το γυμνό λόγω του ταμπού που υπάρχει στην ελληνική οικογένεια και την κοινωνία, αλλά και εξ αιτίας της ιδιαιτερότητας των εφήβων γενικώς και την έλλειψη πνευματικής κουλτούρας θα προκαλούσε μάλλον την θυμηδία και θα αποπροσανατόλιζε το εφηβικό κοινό. Γιατί όμως ο δικός σας Φάουστ να είναι όντως εφηβικός; Επιτρέπει η εξιδανίκευση των καθηγητών των εφήβων, σε συνδυασμό με το μικρό ποσοστό των ανθρώπων γενικότερα που φτάνει όντως τελικά έως την αφαιρετική σκέψη των μεγάλων ιδεών, να ταυτιστούν με τον Φάουστ, ή αυτό αφήνεται ίσως ως ένα δίδαγμα ζωής με το οποίο φιλοδοξείς να προικίσεις τους σημερινούς μαθητές εσύ εκ προοιμίου, για κάτι που ως ώριμος άνθρωπος και καλλιτέχνης έχεις ήδη βιώσει;

Πιστεύω κατ΄αρχήν ότι ο Φάουστ είναι ένα έργο κατανοητό, έτσι όπως το έγραψε ο Γκαίτε, σε κάθε άνθρωπο, νέο ή πιο μεγάλο, ή πολύ μεγαλύτερο. Είναι έργο κατανοητό γιατί μιλάει για ακατανόητα πράγματα, όπως για τη σωτηρία της ψυχής, την ευθύνη, την διαχείριση της γνώσης για το καλό της κοινωνίας, την ευτυχία, ως απόλυτη στιγμή της ζωής. Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν θα καταλάβεις είναι πώς θα διαχειριστείς για τον εαυτό σου αυτό που κατάλαβες. Με αυτήν την έννοια ο Φάουστ είναι ένα έργο κατεξοχήν εφηβικό. Τώρα, τι καταλαβαίνουν από αυτό οι μεγάλοι είναι άλλο θέμα. Έχει να κάνει με το που έχουν τοποθετηθεί απέναντι στη ζωή, πότε είπαν «μέχρι εδώ, δεν αναλύω άλλα δεδομένα». Εντοπίζω το πρόβλημα κατανόησης στους ενήλικους, όχι στους νέους.

Ä      Στο έργο τίθεται πολλές φορές και το θέμα του κοριτσιού που βρίσκεται στο δίλημμα να μιλήσει ή όχι στην μητέρα του για μια γνωριμία με έναν μεγαλύτερο άνδρα. Η σκηνοθεσία επιτονίζει με την επαναληπτικότητα το θέμα, όπως επίσης δίνει μια εναλλακτική μορφή στην Βαλπουργία νύχτα ως ένα πάρτυ, όπου είναι πολύ συχνή η κατανάλωση εξαρτησιογόνων ουσιών από τους εφήβους και ο κίνδυνος της ουσιοεξάρτησης, επίσης γίνεται μια σκιαγράφηση κοινωνιολογική πάνω στους χαρακτήρες που όλοι αναγνωρίζουμε στην κοινωνία μας. Όλα αυτά και κυρίως το θέμα της μικρής μαθήτριας που καλώς ή κακώς αυτονομείται από την μητέρα της, πώς γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας στο σχολείο μέσα από το πρόγραμμα που έχετε σχεδιάσει; Πώς αποφεύγεται η ηθικοδιδακτική διάθεση; 

Στην παράσταση μας δεν περιγράφονται ηλικίες. Παίζουμε με μοτίβα, του θύτη και του θύματος, του επιτήδειου και του αφελούς, του εμποτισμένου και του αθώου. Οπότε δεν υπάρχει μεγαλύτερος άνδρας, υπάρχει, όπως είδατε στο δικό μας έργο, λογοτεχνικός άντρας… όπως τον φανταζόμαστε μέσα από τα ρομαντικά βιβλία. Αυτός είναι ο σύγχρονος πειρασμός, ότι ενδίδεις σε κάτι που πιστεύεις (και ορθά) ότι δεν υπάρχει. Οπότε το θεατροπαιδαγωγικό υλικό εστιάζει στην έννοια της εικόνας σε σχέση με την αλήθεια, την ευθύνη σε σχέση με την πράξη κτλ. Όσο για την Βαλπούργη νύχτα, το όριο της ανθρώπινης εμπειρίας που λέμε στην παράσταση, αν εσείς το βλέπετε ως σκηνή εξαρτησιογόνες ουσίες, μάλλον είναι δική σας προβολή ή συμπέρασμα, στην παράσταση δεν προβαίνει κανείς σε κάποια περιγραφική πράξη τέτοιου είδους. Κάθε άλλος θεατής βλέπει κάτι άλλο, που πάντα συνδέεται με την ψυχή, και τις εμπειρίες που θεωρεί απαραίτητες, ακόμα και εξαρτησιογόνες, για να την φτάσει. Αυτή είναι η συνολική εμπειρία που ζητάει και ο Φάουστ. Να τα δει και να τα γευτεί όλα από την αρχή. Και αυτό γίνεται στο τέλος μιας εμπειρίας δυστυχώς και όχι στην αρχή της.

Απάντηση από την Ηρώ: Το έργο αλλά και η παράσταση από τη δημιουργία της αποφεύγουν να δώσουν απαντήσεις και ερμηνείες, με την ίδια λογική και το θεατροπαιδαγωγικό υλικό έχει δημιουργηθεί με στόχο να εξερευνηθούν τα ερωτήματα που αναπόφευκτα δημιουργούνται στον μαθητή/νέο/θεατή μετά το τέλος της παράστασης. Ερωτήματα καίρια που αφορούν τις πράξεις, τις επιλογές και τις συνέπειές τους. Μέσω των δραστηριοτήτων του υλικού που συνοδεύει την παράσταση οι έφηβοι καλούνται να να κάνουν τα ερωτήματα αυτά πιο προσωπικά και συγκεκριμένα, να τα διερευνύσουν και να τα κατανοήσουν. 

Ä  Που και πότε παίζεται η παράστασή σας; Εκτός από το εργαστήριο στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, που έγινε στις 22 Μαρτίου, προτίθεστε και για άλλα εργαστήρια για ομάδες εκπαιδευτικών και γενικότερα ενηλίκων και πώς μπορεί κανείς να επικοινωνήσει μαζί σας για μια τέτοια διοργάνωση;   

Τζω: Παίζουμε τα Σάββατα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου στις 4 το απόγευμα και τις καθημερινές σε σχολεία Β/βάθμιας εκπαίδευσης. Μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει με τη συνεργάτη μας Ελένη Μολύβα στο 6940 551319 και 2110120322. Για τα υπόλοιπα: www.4frontal.com

Ηρώ: Είμαστε στη διάθεση κάθε εκπαιδευτικού που έχει στα χέρια του υλικό, για όποιες διευκρινίσεις, σκέψεις, ιδέες ή βοήθεια μπορεί να χρειαστεί: apotamousi@yahoo.gr 

Ευχαριστώ την Τζω και την Ηρώ για τις απαντήσεις τους και εσάς τους αναγνώστες για την προσοχή σας. 

Με εκτίμηση,

Πετρίτης Σπύρος, 

Θεατρολόγος.

Στις “Ρηνούλες” της ζωής μας …

Στις “Ρηνούλες” της ζωής μου, αλλά και σε όλους τους αγαπημένους μου φίλους και τις φίλες, αφιερώσω το παρόν άρθρο, με την ελπίδα να ευαισθητοποιηθούμε όλοι λίγο περισσότερο σε θέματα ψυχικής υγείας, αλλά και να ενισχυθούν οι άνθρωποι που πραγματικά πάσχουν όχι από την έλλειψη αγάπης από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον τους ή από το ενδιαφέρον των ειδικών, αλλά από την αναλγησία του κράτους που δεν ενισχύει ούτε τις δομές ψυχικής υγείας, ούτε την παιδεία και τον πνευματικό πολιτισμό και την καλλιτεχνική έκφραση, που θα ήταν το καλύτερο αντίδοτο σε όλη αυτή την βαρβαρότητα που όλοι βιώνουμε και που σχεδόν μας απαγορεύεται να την κατονομάσουμε.

Κατά μία έννοια, κατά έναν μαγικό ίσως τρόπο, που στην πραγματικότητα θα ήταν πολύ καλύτερο να είναι ένας εφιάλτης, μία μπόρα που θα περάσει, αυτό που όλοι μας ζούμε σήμερα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αποκάλυψη της γυμνής πραγματικότητας, του γυμνού Αυτοκράτορα που χρειάζεται οπωσδήποτε να βρει καινούργια ρούχα αλλά όχι τα πολυφορεμένα, κατά το “ανάπτυξη”, “αλλαγή”, “πρόοδος”. Το μέγα θέμα που τις περισσότερες φορές μας διαφεύγει είναι: Τι σημαίνει για εμάς ο όρος “ανάπτυξη”; Και αλλαγή προς τι; Προς την ιδιωτικοποίηση της παιδείας και της υγείας, προς την κατάργηση ή μάλλον καταβαράθρωση του κράτους πρόνοιας, ή προς την κατεύθυνση της πλήρους διάλυσης της κρατικής μηχανής και προς πειράματα όπως αυτά που αυτή την στιγμή γίνονται σε Αφρικανικές χώρες, όπως η Σομαλία; Η ελληνική γλώσσα είναι πολύ πλούσια, όμως πέραν της λογοτεχνίας, γραπτής ή και προφορικής, δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εκφράσει τα πάντα καθώς εν αρχή ην ο λόγος, ο οποίος βοηθάει βέβαια και ως μια λογική οργάνωση του κόσμου αλλά και ολόκληρου του σύμπαντος σε έναν πολιτισμό (και όχι σε όλο τον κόσμο, ας θυμηθούμε τους Ινδιάνους που προσπαθούν ακόμη να περισώσουν ό,τι μπορούν από τη ζούγκλα του Αμαζονίου, ή τον πολιτισμό των Ρομά στην Ελλάδα και σε όλες τις άλλες χώρες όπου διαβιούν και που έχουν άλλες ιστορίες να αφηγούνται για την κοσμογονία), η πράξη όμως, η τέχνη του θεάτρου με τις τελετουργικές του καταβολές και την ψυχαγωγική αλλά και ψυχοθεραπευτική του λειτουργία, είναι η “εμπειρία της φωτιάς”, όπως είχε γράψει ο μεγάλος Άγγελος Τερζάκης προλογίζοντας το βιβλίο του Αλέξη Μινωτή “Αφιέρωμα στην Τραγική μούσα”.

Ωστόσο, οι ήρωες των μυθιστορημάτων, αλλά και των θεατρικών έργων και παραστάσεων είναι πολύ απλά “χάρτινες υπάρξεις”, όπως είχε πει και ο Ρολάν Μπαρτ, υπάρξεις που κατόπιν επενδύονται συναισθηματικά από τον κάθε αναγνώστη ή θεατή, αλλά πάντα πρέπει να ακολουθεί μία απλή, φιλική συζήτηση με την παρέα του για να ολοκληρωθεί ίσως η επενέργεια του καλού και ποιοτικού θεάτρου στην παρέα των θεατών, αν και υπάρχουν και κάποιοι θεατές ιδιαίτεροι, όπου συγκαταλέγονται και οι θεατρολόγοι, πτυχιούχοι των πανεπιστημιακών Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου (όπως και ο υποφαινόμενος), οι οποίοι ενίοτε χάνουν την αισθητική απόλαυση ενός θεατρικού κειμένου ή και παράστασης ή αγνοούν/παραβλέπουν το τι πραγματικά βίωσαν προκειμένου να καλυφθούν ως μια “Αυθεντία”, έστω ένας ακόμη “Δάσκαλος”. Θα ήταν μεγάλο λάθος αν δεν ανέφερα πόσο σημαντική ήταν για εμένα προσωπικά αυτή η παράσταση, ως έναν ευαισθητοποιημένο θεατή, έχοντας λοιπόν τις δικές μου εμπειρίες στις αποσκευές μου, αλλά και το δικό μου θεωρητικό οπλοστάσιο, θεωρώ κατά πρώτο λόγο ότι δεν είναι καθόλου λάθος το θέσφατο περί του “θανάτου του συγγραφέα” του Ρολάν Μπαρτ, καθώς το προσωπικό δράμα του συγγραφέα είναι ο μύθος του Πυγμαλίωνα, ουδέποτε ένας Ποιητής δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς την ερμηνεία ενός ποιήματος, αν όμως κάνει το “λάθος” να εμπιστευτεί το έργο του σε κάποιον άλλο θα πρέπει μάλλον να είναι πιο ανεκτικός απέναντι στην διαφορετικότητα της ερμηνείας, ό,τι και αν ακολουθήσει θα είναι η επικοινωνία αλλά απλά όλοι ξέρουμε πόσο μπορεί αυτό να μας πληγώσει.

 Έχοντας υπ’όψη ακόμη το γνωστό, μάλλον, σε όλους τους θεατρικούς κύκλους ρητό του σκηνοθέτη, ακαδημαϊκού και δικού μου Δασκάλου Σπύρου Ευαγγελάτου, όπου αναφέρει περίπου το ίδιο πράγμα, ότι δηλαδή ένας σύγχρονος σκηνοθέτης –εγώ θα έλεγα όσο και αν σέβομαι τον Δάσκαλο, ένα “δαιμόνιο”, δημιουργικό μυαλό- μπορεί να φτιάξει μια παράσταση από τον τηλεφωνικό κατάλογο, τολμώ να πω πως το κοινό μυστικό είναι ότι στην περίπτωση της παράστασης στον main θεατρικό χώρο του Bios με αφορμή την νουβέλα του “καταραμένου”, αλλά και ευλογημένου, θα έλεγα εγώ με το μεγάλο, ξεχωριστό συγγραφικό ταλέντο Ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, Κάπου περνούσε μια φωνή, το έργο δεν ήταν παρά μία αφορμή, όπως πιστεύω ακράδαντα πως θα πρέπει να γίνεται γενικά όταν κανείς επιλέγει να δραματοποιήσει ένα μη δραματικό κείμενο, είναι απολύτως λογικό κάποιος “γυαλάκιας” για να καλυφθεί πίσω από ένα στερεότυπο που μάλλον τον βολεύει να μιλήσει για κάτι που τοποθετείται στο Επέκεινα ενώ οι τραγωδίες, οι Ρηνούλες είναι ανάμεσά μας και σε μια κοινωνία όχι μονάχα καπιταλιστική, αλλά και απάνθρωπη, μια κοινωνία όπου ο φασισμός είναι παρών ήδη και διαφεντεύει τις ζωές μας, δεν μας αφήνει να μιλήσουμε από καρδιάς ακόμα και στους ανθρώπους που αγαπάμε, μια κοινωνία όπου η γενιά του Beverly Hills High, του εκδοτικού συγκροτήματος-φούσκα Κωστόπουλου και του MTV μπορεί κυριολεκτικά σήμερα να είναι άστεγη, άνεργη και φυσικά ανασφάλιστη, αλλά δεν είναι ακόμα καθόλου Επαναστατημένη κατά το πρότυπο τουλάχιστον ενός Αλμπέρ Καμύ ή ακόμη και του “Επαναστάτη χωρίς αιτία”, του αιώνια έφηβου, απλώς θα πρέπει συμβολικά, έστω, να καεί και να λαμπαδιάσει ώστε να αναγεννηθεί από τις στάχτες της, αφού ούτως ή άλλως κατά τον Νίτσε «πρέπει να υπάρχει χάος για να δημιουργηθεί ένα αστέρι”.

Κλείνοντας, θα ήθελα να κάνω μια σύντομη αναφορά, μια αφιέρωση στην θεατρική μου παρέα, τα πρώην “Χταποδάκια”, αυτές τις τρεις, περαστικές φωνές μέσα από τους ρόλους τους στο θέατρο αλλά και την ζωή, που με έχουν συγκινήσει και προσωπικά με την πίστη, την αφοσίωσή τους σε μια πανάρχαια, πανίσχυρη αλλά και δύσκολη, απαιτητική σίγουρα τέχνη, την οποία προσπαθώ κι εγώ να υπηρετήσω όπως μπορώ μέσα σε συνθήκες πραγματικά αντίξοες και όπου ο πνευματικός πολιτισμός βάλλεται πια και ευθέως, ακόμη και σε επίπεδο καλλιτεχνικής ελευθερίας αν θυμηθούμε τα περυσινά επεισόδεια στο Χυτήριο. Ευχή μου είναι αυτή η κατάθεση ψυχής των νέων ηθοποιών, αυτή η εκτόνωση ακόμα και του θυμού, που πάρα πολλές φορές μας χρησιμεύει σε αυτό τον τόσο αφιλόξενο για τους καλλιτέχνες κόσμο, να βρίσκει πάντα την αναγνώριση που της αξίζει, και ιδίως αν πρόκειται για ομάδες που θέλουν να φέρουν το καινούργιο, που πειραματίζονται, κάνουν θέατρο για την ψυχή τους πρωτίστως, όπως έκανε άλλοτε ο Κάρολος Κουν, έστω σε συνεργασία με έμπειρους συναδέλφους θεατρολόγους, όπως είναι η Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, ή η αδελφή της Κατερίνα, που συνεργάζονται χρόνια με την Σοφία Βγενοπούλου στο εφηβικό θέατρο, παλεύουν όμως και για την δημόσια και δωρεάν παιδεία με τον τρόπο τους γιατί την υπηρετούν με μοναδικό μεράκι που μέχρι στιγμής μπορεί να λείπει σε όλους μας εν μέρει αλλά σίγουρα, κάποτε σε ένα τραπέζι, σε μια φιλική παρέα όλοι μας με όλους τους φίλους μας θα τα βρούμε γιατί πολύ απλά πρέπει να υπάρχει το κουτί της Πανδώρας. Το τελευταίο και πιο σημαντικό, που η Ρηνούλα έχασε, ήταν η ελπίδα.

Μία όχι και τόσο “παράλογη” θεατρική εκδοχή της παιδικής ηλικίας

“Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία”

Μία όχι και τόσο “παράλογη” θεατρική εκδοχή της παιδικής ηλικίας

Διάλεξη και συζήτηση με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού

Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 2012, 18.00 μμ.

Ο Ροζέ Βιτράκ (1899-1952), υπερρεαλιστής θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, πρόδρομος και προάγγελος του λεγόμενου Θεάτρου του Παραλόγου, έγραψε στα 1928 το αντισυμβατικό του θεατρικό έργο “Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία”, το οποίο παρουσιάστηκε σκηνικά μόλις το 1962 από τον Ζαν Ανούιγ.

Ο εννιάχρονος Βικτόρ παρουσιάζεται με έναν καλλιτεχνικά ασυμβίβαστο με το αστικό θέατρο τρόπο, όπως ασυμβίβαστη με το αστικό περιβάλλον της οικογένειάς του είναι και η προσωπικότητά του. Μόνο ίσως οι (ψευδο)αριστοτελικές ενότητες του τόπου και του χρόνου τηρούνται, εφόσον το ασυμβίβαστο παιδί εξαντλείται και χάνει τη μάχη με τον θάνατο, μέσα στο διαμέρισμα της οικογένειάς του και σε διάστημα λίγων ωρών, από τις 8 το βράδυ μέχρι και τα μεσάνυχτα της μέρας των γενεθλίων του - ίσως ένα ορόσημο, σε συμβολικό επίπεδο, του θανάτου του παιδιού μέσα του και της ανάδυσης μιας άλλης προσωπικότητας, που από την εφηβεία και εφεξής θα προσπαθεί, ενδεχομένως, διαρκώς, να προσαρμόζεται και να συμβιβάζεται με τον αστικό πολιτισμό και το αντίστοιχο περιβάλλον.

Με τη βοήθεια του υποψήφιου διδάκτορα θεατρολογίας και εκπαιδευτικού θεατρικής αγωγής, συνεργάτη του Εργαστηρίου, Σπύρου Πετρίτη, αλλά και των ταλαντούχων ηθοποιών Ηλία Βογιατζηδάκη και Νατάσας Παπανδρέου, οι οποίοι θα αποδώσουν για εμάς αποσπάσματα του έργου, θα προσεγγίσουμε το θέμα με βάση τα ερωτήματα:

• Πόσο αντισυμβατικό είναι τελικά αυτό το παιδί σε σχέση με την παιδική ηλικία εν γένει; 
• Πόσο υγιής είναι η αντίδρασή του στην προσαρμογή;
• Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε και όχι να αποκλείσουμε από την οικογένεια και το σχολείο την “παιδικότητα” του παιδιού, και τέλος 
• Πώς μπορούμε να κρατήσουμε μέσα μας αυτή τη μαγική παιδική δύναμη ως ενήλικοι;

E.ME.Π.Η, Ιωάννου Φιλήμονος 3 (πίσω από την αμερικανική πρεσβεία), τηλ. 211-4051903, www.childhood.gr