Σάββατο 26 Απριλίου 2014

Ενημέρωση για την συμμετοχή μου σε εκδηλώσεις: Συμπόσιο Δραματοθεραπείας, Ημερίδα Παραμυθιών στην Εκπαίδευση


Αγαπητοί αναγνώστες,

Χρόνια πολλά λοιπόν, Χριστός Ανέστη!

Ελπίζω να περάσατε καλά, όπως πέρασα κι εγώ αυτές τις άγιες μέρες των πασχαλινών εορτών, να φάγατε πασχαλινά εδέσματα, να τσουγκρίσατε τα αυγουλάκια σας, να διασκεδάσατε, να ξεκουραστήκατε και φυσικά να “αναστηθήκατε” μαζί με την μητέρα όλων μας, τη Φύση. 

Τώρα που τελειώσαμε με όλα αυτά, έχω να σας προτείνω το κάτωθι link για να μελετήσετε ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον και καίριο άρθρο με τον ακόλουθο τίτλο:

Εαρινό παγανιστικό έθος: Από την πλατεία του χωριού στις μεταμοντέρνες περφόρμανς (άρθρο του Παναγιώτη Κούστα)

Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι πρόκειται να συμμετάσχω με εισήγηση στο Συμπόσιο Δραματοθεραπείας του Κέντρου Δραματοθεραπείας ΑΙΩΝ, που θα γίνει στις 10 και 11 Μαΐου 2014 στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Η εισήγηση αυτή κατά πάσα πιθανότητα θα γίνει το Σάββατο, 10 Μαϊου, και ώρα πρωινή.

Την ίδια μέρα όμως, από το μεσημέρι και μετά θα κάνω και μια άλλη εισήγηση σε μια ημερίδα για το παραμύθι που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς, και για την οποία όμως υπάρχουν περιορισμένες θέσεις και έτσι θα πρέπει οπωσδήποτε να δηλώσετε την συμμετοχή ηλεκτρονικά για να έρθετε στην εκδήλωση (η ανακοίνωση αναφέρει την προθεσμία στις 27 Απριλίου αλλά νομίζω ότι αν ενδιαφέρεστε θα μπορούσατε να ρωτήσετε έστω με ένα e-mail αν παρ’ελπίδα έχει απομείνει καμιά κενή θέση, αν θα υπάρξει λίστα αναμονής κλπ).

Περισσότερα για την ημερίδα μπορείτε να δείτε εδώ:

Η πιο σημαντική διοργάνωση του ίδιου φορέα είναι η Γιορτή Παραμυθιών στην Κέα:
Η Γιορτή Παραμυθιών για 12η συνεχή χρονιά θα ξετυλίξει το κουβάρι των παραμυθιών στην Κέα από 19 έως 27 Ιουλίου. Το θέμα της φετινής Γιορτής είναι «Γλώσσα- μαγεία- τελετουργία».
 

Περισσότερες λεπτομέρειες για το πρόγραμμα και τους συμμετέχοντες θα ανακοινωθούν τον Μάιο:

Για το Συμπόσιο Δραματοθεραπείας,
παρακαλώ ενημερωθείτε από εδώ:


Με εκτίμηση,

Πετρίτης Σπύρος,
Θεατρολόγος – Εκπαιδευτικός.

Αξιοσημείωτο: 
Έλαβα και αναπαράγω την παρακάτω ενημέρωση σχετικά με την εκδήλωση για το παραμύθι στις 10 Μαϊου:
"Αγαπητοί φίλοι
Είμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε ότι η ημερίδα  «Στο σταυροδρόμι της εκπαίδευσης και του παραμυθιού» λόγω μεγάλης προσέλευσης και προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη άνεση χώρου θα γίνει στην Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ευγενίδου (Πλανητάριο) αντί του Μουσείου Νεώτερης Κεραμεικής. Την ίδια ημέρα και ώρα. (Σάββατο 10 Μαΐου 2014 στις 14:30)

Πληροφορίες για την πρόσβαση μπορείτε να λάβετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

Σας ευχαριστούμε θερμά και σας περιμένουμε.
Για το Κέντρο Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών
Γιώργος Ευγενικός"


Τετάρτη 9 Απριλίου 2014

Εφηβικού θεάτρου συνέχεια!

Αγαπητοί αναγνώστες,

Την Κυριακή, 3 Φεβρουαρίου 2013, είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα “Εποχή” άρθρο μου με θέμα το εφηβικό θέατρο και δύο επιλεγμένες καλλιτεχνικές παραγωγές, εκ των οποίων η μία ήταν σε σκηνοθεσία της Σοφίας Βγενοπούλου στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση και η άλλη σε σκηνοθεσία της Τζωρτζίνας Κακουδάκη στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Το άρθρο, μαζί με δύο σύντομες συνεντεύξεις με τις σκηνοθέτιδες, είναι προσπελάσιμο στον ακόλουθο σύνδεσμο: http://www.epohi.gr/portal/politismos/theatro/11928-2013-02-04-14-46-39

Κατά την τρέχουσα καλλιτεχνική περίοδο, και οι δύο σκηνοθέτιδες αποφάσισαν να παραμείνουν στους ίδιους, οικείους για εκείνες, θεατρικούς χώρους για να δημιουργήσουν εκ νέου παραστάσεις εφηβικού θεάτρου. Η Σοφία Βγενοπούλου μαζί με την ομάδα της Grasshoper ανέβασε το θεατρικό έργο του Λένου Χρηστίδη “Το τρένο”, το οποίο πρόκειται να κατέβει την ερχόμενη Κυριακή, των Βαϊων, 13 Απριλίου, μία παράσταση που ωστόσο δεν βρήκα την ευκαιρία να παρακολουθήσω. Για ακόμη μια φορά, το κλείσιμο αυτό συνδυάζεται με το  4ο Φεστιβάλ Εφηβικού Θεάτρου στην Μικρή Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, το οποίο θα ξεκινήσει την ερχόμενη Παρασκευή 11 Απριλίου και θα λήξει την ίδια μέρα με την τελευταία παράσταση του “Τρένου”. Περισσότερες πληροφορίες εδώ: http://www.sgt.gr/gr

Παράλληλα, η αεικίνητη και αειθαλής Τζωρτζίνα Κακουδάκη, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο σχετικό δελτίο τύπου της νεανικής αλλά και ιδιαιτέρως δραστήριας και ταλαντούχας ομάδας 4Frontal, κλείνει έναν κύκλο, μια τριλογία σκηνοθεσιών εφηβικού θεάτρου με θέμα την ουτοπία και συνοδοιπόρο την συγκεκριμένη θεατρική ομάδα. Οι παραστάσεις για το ευρύ κοινό, γίνονται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, ενώ παράλληλα κατόπιν συνεννόησης οργανώνονται παραστάσεις σε σχολεία ή και εκτός αυτών με την συνδρομή της Ηρώς Ποταμούση, της θεατροπαιδαγωγού της ομάδας που με σπουδές στην Αγγλία πάνω στο θέμα του θεάτρου ως κοινωνική παρέμβαση σχεδίασε και υλοποίησε μέχρι τώρα όλα τα θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα για την τριλογία.

Για το τρέχον έτος, η Τζωρτζίνα επέλεξε περιέργως πώς να ασχοληθεί με τον Φάουστ του Γκαίτε, ένα έργο που δίνει μια μνημειώδη θεατρική μορφή στο δράμα του αναγεννησιακού ανθρώπου, που μετά την αποτυχία των αλχημιστών και των μαγισσών του Μεσαίωνα να βρουν το ελιξίριο της ζωής, βίωσε εκ νέου την ίδια ουσιαστικά αποτυχία όταν αποδείχτηκε ανεπαρκής να προσεγγίσει τον ίδιο στόχο στην ουσία μέσα από την γνώση της φύσης, τις θετικές επιστήμες, όταν έφτασε μέχρι του σημείου να αναμετρηθεί με τις μεγάλες ιδέες του Διαφωτισμού αλλά βυθίστηκε ξανά στο σκότος, συνετρίβη λόγω της πνευματικής του ένδειας κι εν τέλει απευθύνθηκε εκ νέου στην ουσία, ίσως, για έναν άνθρωπο, την Ζωή, τη Νεότητα, που πέρα από αφαιρετικές έννοιες είναι όμως και υπάρξεις κι ενσαρκώνονται στο έργο του Γκαίτε από την Μαργαρίτα, την μόνη ικανή συνθήκη για να δοθεί εκ νέου νόημα στην ύπαρξη του Φάουστ, του άλλοτε μεγάλου δασκάλου που όμως στα δικά του μάτια δεν έχει λόγο ύπαρξης και που τόσα χρόνια μετά αναγνωρίζει πως βρίσκεται στο “μηδέν”, καλείται από την αρχή να βρει τα μυστικά της ζωής και αναγνωρίζει ως ελιξίριο τον στόχο της ερωτικής κατάκτησης μιάς νεαρής και άπειρης κοπέλας, αθώας και άσπιλης. Την ίδια όμως στιγμή που ελκύεται από το άσπιλο κορίτσι, έχει παραδώσει την ψυχή του στον διάβολο και αυτός θα τον βοηθήσει να την κατακτήσει. 

Δεδομένης της αρχικής μας απορίας για αυτή την επιλογή ρεπερτορίου για το εφηβικό κοινό, αλλά και βάσει της συγκυρίας της προηγούμενης παράστασης του Μιχαήλ Μαρμαρινού στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και φυσικά εξ αφορμής της εμπειρίας της παρακολούθησης και των δύο παραστάσεων, ασυνείδητα έστω, απευθύναμε στην Τζωρτζίνα την εξής ερώτηση.

Ä    Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι σημερινοί έφηβοι δεν θα αντιλαμβάνονταν το μεγαλείο του στίχου του Γκαίτε μέσα από την μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη αλλά και την ευρηματική σκηνοθεσία και την υπέροχη εκφορά του λόγου στην παράσταση του κυρίου Μαρμαρινού. Ομοίως το γυμνό λόγω του ταμπού που υπάρχει στην ελληνική οικογένεια και την κοινωνία, αλλά και εξ αιτίας της ιδιαιτερότητας των εφήβων γενικώς και την έλλειψη πνευματικής κουλτούρας θα προκαλούσε μάλλον την θυμηδία και θα αποπροσανατόλιζε το εφηβικό κοινό. Γιατί όμως ο δικός σας Φάουστ να είναι όντως εφηβικός; Επιτρέπει η εξιδανίκευση των καθηγητών των εφήβων, σε συνδυασμό με το μικρό ποσοστό των ανθρώπων γενικότερα που φτάνει όντως τελικά έως την αφαιρετική σκέψη των μεγάλων ιδεών, να ταυτιστούν με τον Φάουστ, ή αυτό αφήνεται ίσως ως ένα δίδαγμα ζωής με το οποίο φιλοδοξείς να προικίσεις τους σημερινούς μαθητές εσύ εκ προοιμίου, για κάτι που ως ώριμος άνθρωπος και καλλιτέχνης έχεις ήδη βιώσει;

Πιστεύω κατ΄αρχήν ότι ο Φάουστ είναι ένα έργο κατανοητό, έτσι όπως το έγραψε ο Γκαίτε, σε κάθε άνθρωπο, νέο ή πιο μεγάλο, ή πολύ μεγαλύτερο. Είναι έργο κατανοητό γιατί μιλάει για ακατανόητα πράγματα, όπως για τη σωτηρία της ψυχής, την ευθύνη, την διαχείριση της γνώσης για το καλό της κοινωνίας, την ευτυχία, ως απόλυτη στιγμή της ζωής. Το θέμα λοιπόν δεν είναι αν θα καταλάβεις είναι πώς θα διαχειριστείς για τον εαυτό σου αυτό που κατάλαβες. Με αυτήν την έννοια ο Φάουστ είναι ένα έργο κατεξοχήν εφηβικό. Τώρα, τι καταλαβαίνουν από αυτό οι μεγάλοι είναι άλλο θέμα. Έχει να κάνει με το που έχουν τοποθετηθεί απέναντι στη ζωή, πότε είπαν «μέχρι εδώ, δεν αναλύω άλλα δεδομένα». Εντοπίζω το πρόβλημα κατανόησης στους ενήλικους, όχι στους νέους.

Ä      Στο έργο τίθεται πολλές φορές και το θέμα του κοριτσιού που βρίσκεται στο δίλημμα να μιλήσει ή όχι στην μητέρα του για μια γνωριμία με έναν μεγαλύτερο άνδρα. Η σκηνοθεσία επιτονίζει με την επαναληπτικότητα το θέμα, όπως επίσης δίνει μια εναλλακτική μορφή στην Βαλπουργία νύχτα ως ένα πάρτυ, όπου είναι πολύ συχνή η κατανάλωση εξαρτησιογόνων ουσιών από τους εφήβους και ο κίνδυνος της ουσιοεξάρτησης, επίσης γίνεται μια σκιαγράφηση κοινωνιολογική πάνω στους χαρακτήρες που όλοι αναγνωρίζουμε στην κοινωνία μας. Όλα αυτά και κυρίως το θέμα της μικρής μαθήτριας που καλώς ή κακώς αυτονομείται από την μητέρα της, πώς γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας στο σχολείο μέσα από το πρόγραμμα που έχετε σχεδιάσει; Πώς αποφεύγεται η ηθικοδιδακτική διάθεση; 

Στην παράσταση μας δεν περιγράφονται ηλικίες. Παίζουμε με μοτίβα, του θύτη και του θύματος, του επιτήδειου και του αφελούς, του εμποτισμένου και του αθώου. Οπότε δεν υπάρχει μεγαλύτερος άνδρας, υπάρχει, όπως είδατε στο δικό μας έργο, λογοτεχνικός άντρας… όπως τον φανταζόμαστε μέσα από τα ρομαντικά βιβλία. Αυτός είναι ο σύγχρονος πειρασμός, ότι ενδίδεις σε κάτι που πιστεύεις (και ορθά) ότι δεν υπάρχει. Οπότε το θεατροπαιδαγωγικό υλικό εστιάζει στην έννοια της εικόνας σε σχέση με την αλήθεια, την ευθύνη σε σχέση με την πράξη κτλ. Όσο για την Βαλπούργη νύχτα, το όριο της ανθρώπινης εμπειρίας που λέμε στην παράσταση, αν εσείς το βλέπετε ως σκηνή εξαρτησιογόνες ουσίες, μάλλον είναι δική σας προβολή ή συμπέρασμα, στην παράσταση δεν προβαίνει κανείς σε κάποια περιγραφική πράξη τέτοιου είδους. Κάθε άλλος θεατής βλέπει κάτι άλλο, που πάντα συνδέεται με την ψυχή, και τις εμπειρίες που θεωρεί απαραίτητες, ακόμα και εξαρτησιογόνες, για να την φτάσει. Αυτή είναι η συνολική εμπειρία που ζητάει και ο Φάουστ. Να τα δει και να τα γευτεί όλα από την αρχή. Και αυτό γίνεται στο τέλος μιας εμπειρίας δυστυχώς και όχι στην αρχή της.

Απάντηση από την Ηρώ: Το έργο αλλά και η παράσταση από τη δημιουργία της αποφεύγουν να δώσουν απαντήσεις και ερμηνείες, με την ίδια λογική και το θεατροπαιδαγωγικό υλικό έχει δημιουργηθεί με στόχο να εξερευνηθούν τα ερωτήματα που αναπόφευκτα δημιουργούνται στον μαθητή/νέο/θεατή μετά το τέλος της παράστασης. Ερωτήματα καίρια που αφορούν τις πράξεις, τις επιλογές και τις συνέπειές τους. Μέσω των δραστηριοτήτων του υλικού που συνοδεύει την παράσταση οι έφηβοι καλούνται να να κάνουν τα ερωτήματα αυτά πιο προσωπικά και συγκεκριμένα, να τα διερευνύσουν και να τα κατανοήσουν. 

Ä  Που και πότε παίζεται η παράστασή σας; Εκτός από το εργαστήριο στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, που έγινε στις 22 Μαρτίου, προτίθεστε και για άλλα εργαστήρια για ομάδες εκπαιδευτικών και γενικότερα ενηλίκων και πώς μπορεί κανείς να επικοινωνήσει μαζί σας για μια τέτοια διοργάνωση;   

Τζω: Παίζουμε τα Σάββατα στο Θέατρο του Νέου Κόσμου στις 4 το απόγευμα και τις καθημερινές σε σχολεία Β/βάθμιας εκπαίδευσης. Μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει με τη συνεργάτη μας Ελένη Μολύβα στο 6940 551319 και 2110120322. Για τα υπόλοιπα: www.4frontal.com

Ηρώ: Είμαστε στη διάθεση κάθε εκπαιδευτικού που έχει στα χέρια του υλικό, για όποιες διευκρινίσεις, σκέψεις, ιδέες ή βοήθεια μπορεί να χρειαστεί: apotamousi@yahoo.gr 



Ευχαριστώ την Τζω και την Ηρώ για τις απαντήσεις τους και εσάς τους αναγνώστες για την προσοχή σας. 

Με εκτίμηση,
Πετρίτης Σπύρος, 
Θεατρολόγος.

Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2013

Στις “Ρηνούλες” της ζωής μας …



Στις “Ρηνούλες” της ζωής μου, αλλά και σε όλους τους αγαπημένους μου φίλους και τις φίλες, αφιερώσω το παρόν άρθρο, με την ελπίδα να ευαισθητοποιηθούμε όλοι λίγο περισσότερο σε θέματα ψυχικής υγείας, αλλά και να ενισχυθούν οι άνθρωποι που πραγματικά πάσχουν όχι από την έλλειψη αγάπης από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον τους ή από το ενδιαφέρον των ειδικών, αλλά από την αναλγησία του κράτους που δεν ενισχύει ούτε τις δομές ψυχικής υγείας, ούτε την παιδεία και τον πνευματικό πολιτισμό και την καλλιτεχνική έκφραση, που θα ήταν το καλύτερο αντίδοτο σε όλη αυτή την βαρβαρότητα που όλοι βιώνουμε και που σχεδόν μας απαγορεύεται να την κατονομάσουμε.

Κατά μία έννοια, κατά έναν μαγικό ίσως τρόπο, που στην πραγματικότητα θα ήταν πολύ καλύτερο να είναι ένας εφιάλτης, μία μπόρα που θα περάσει, αυτό που όλοι μας ζούμε σήμερα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αποκάλυψη της γυμνής πραγματικότητας, του γυμνού Αυτοκράτορα που χρειάζεται οπωσδήποτε να βρει καινούργια ρούχα αλλά όχι τα πολυφορεμένα, κατά το “ανάπτυξη”, “αλλαγή”, “πρόοδος”. Το μέγα θέμα που τις περισσότερες φορές μας διαφεύγει είναι: Τι σημαίνει για εμάς ο όρος “ανάπτυξη”; Και αλλαγή προς τι; Προς την ιδιωτικοποίηση της παιδείας και της υγείας, προς την κατάργηση ή μάλλον καταβαράθρωση του κράτους πρόνοιας, ή προς την κατεύθυνση της πλήρους διάλυσης της κρατικής μηχανής και προς πειράματα όπως αυτά που αυτή την στιγμή γίνονται σε Αφρικανικές χώρες, όπως η Σομαλία; Η ελληνική γλώσσα είναι πολύ πλούσια, όμως πέραν της λογοτεχνίας, γραπτής ή και προφορικής, δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εκφράσει τα πάντα καθώς εν αρχή ην ο λόγος, ο οποίος βοηθάει βέβαια και ως μια λογική οργάνωση του κόσμου αλλά και ολόκληρου του σύμπαντος σε έναν πολιτισμό (και όχι σε όλο τον κόσμο, ας θυμηθούμε τους Ινδιάνους που προσπαθούν ακόμη να περισώσουν ό,τι μπορούν από τη ζούγκλα του Αμαζονίου, ή τον πολιτισμό των Ρομά στην Ελλάδα και σε όλες τις άλλες χώρες όπου διαβιούν και που έχουν άλλες ιστορίες να αφηγούνται για την κοσμογονία), η πράξη όμως, η τέχνη του θεάτρου με τις τελετουργικές του καταβολές και την ψυχαγωγική αλλά και ψυχοθεραπευτική του λειτουργία, είναι η “εμπειρία της φωτιάς”, όπως είχε γράψει ο μεγάλος Άγγελος Τερζάκης προλογίζοντας το βιβλίο του Αλέξη Μινωτή “Αφιέρωμα στην Τραγική μούσα”.
Ωστόσο, οι ήρωες των μυθιστορημάτων, αλλά και των θεατρικών έργων και παραστάσεων είναι πολύ απλά “χάρτινες υπάρξεις”, όπως είχε πει και ο Ρολάν Μπαρτ, υπάρξεις που κατόπιν επενδύονται συναισθηματικά από τον κάθε αναγνώστη ή θεατή, αλλά πάντα πρέπει να ακολουθεί μία απλή, φιλική συζήτηση με την παρέα του για να ολοκληρωθεί ίσως η επενέργεια του καλού και ποιοτικού θεάτρου στην παρέα των θεατών, αν και υπάρχουν και κάποιοι θεατές ιδιαίτεροι, όπου συγκαταλέγονται και οι θεατρολόγοι, πτυχιούχοι των πανεπιστημιακών Τμημάτων Θεατρικών Σπουδών και Θεάτρου (όπως και ο υποφαινόμενος), οι οποίοι ενίοτε χάνουν την αισθητική απόλαυση ενός θεατρικού κειμένου ή και παράστασης ή αγνοούν/παραβλέπουν το τι πραγματικά βίωσαν προκειμένου να καλυφθούν ως μια “Αυθεντία”, έστω ένας ακόμη “Δάσκαλος”. Θα ήταν μεγάλο λάθος αν δεν ανέφερα πόσο σημαντική ήταν για εμένα προσωπικά αυτή η παράσταση, ως έναν ευαισθητοποιημένο θεατή, έχοντας λοιπόν τις δικές μου εμπειρίες στις αποσκευές μου, αλλά και το δικό μου θεωρητικό οπλοστάσιο, θεωρώ κατά πρώτο λόγο ότι δεν είναι καθόλου λάθος το θέσφατο περί του “θανάτου του συγγραφέα” του Ρολάν Μπαρτ, καθώς το προσωπικό δράμα του συγγραφέα είναι ο μύθος του Πυγμαλίωνα, ουδέποτε ένας Ποιητής δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς την ερμηνεία ενός ποιήματος, αν όμως κάνει το “λάθος” να εμπιστευτεί το έργο του σε κάποιον άλλο θα πρέπει μάλλον να είναι πιο ανεκτικός απέναντι στην διαφορετικότητα της ερμηνείας, ό,τι και αν ακολουθήσει θα είναι η επικοινωνία αλλά απλά όλοι ξέρουμε πόσο μπορεί αυτό να μας πληγώσει.
 Έχοντας υπ’όψη ακόμη το γνωστό, μάλλον, σε όλους τους θεατρικούς κύκλους ρητό του σκηνοθέτη, ακαδημαϊκού και δικού μου Δασκάλου Σπύρου Ευαγγελάτου, όπου αναφέρει περίπου το ίδιο πράγμα, ότι δηλαδή ένας σύγχρονος σκηνοθέτης –εγώ θα έλεγα όσο και αν σέβομαι τον Δάσκαλο, ένα “δαιμόνιο”, δημιουργικό μυαλό- μπορεί να φτιάξει μια παράσταση από τον τηλεφωνικό κατάλογο, τολμώ να πω πως το κοινό μυστικό είναι ότι στην περίπτωση της παράστασης στον main θεατρικό χώρο του Bios με αφορμή την νουβέλα του “καταραμένου”, αλλά και ευλογημένου, θα έλεγα εγώ με το μεγάλο, ξεχωριστό συγγραφικό ταλέντο Ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, Κάπου περνούσε μια φωνή, το έργο δεν ήταν παρά μία αφορμή, όπως πιστεύω ακράδαντα πως θα πρέπει να γίνεται γενικά όταν κανείς επιλέγει να δραματοποιήσει ένα μη δραματικό κείμενο, είναι απολύτως λογικό κάποιος “γυαλάκιας” για να καλυφθεί πίσω από ένα στερεότυπο που μάλλον τον βολεύει να μιλήσει για κάτι που τοποθετείται στο Επέκεινα ενώ οι τραγωδίες, οι Ρηνούλες είναι ανάμεσά μας και σε μια κοινωνία όχι μονάχα καπιταλιστική, αλλά και απάνθρωπη, μια κοινωνία όπου ο φασισμός είναι παρών ήδη και διαφεντεύει τις ζωές μας, δεν μας αφήνει να μιλήσουμε από καρδιάς ακόμα και στους ανθρώπους που αγαπάμε, μια κοινωνία όπου η γενιά του Beverly Hills High, του εκδοτικού συγκροτήματος-φούσκα Κωστόπουλου και του MTV μπορεί κυριολεκτικά σήμερα να είναι άστεγη, άνεργη και φυσικά ανασφάλιστη, αλλά δεν είναι ακόμα καθόλου Επαναστατημένη κατά το πρότυπο τουλάχιστον ενός Αλμπέρ Καμύ ή ακόμη και του “Επαναστάτη χωρίς αιτία”, του αιώνια έφηβου, απλώς θα πρέπει συμβολικά, έστω, να καεί και να λαμπαδιάσει ώστε να αναγεννηθεί από τις στάχτες της, αφού ούτως ή άλλως κατά τον Νίτσε «πρέπει να υπάρχει χάος για να δημιουργηθεί ένα αστέρι”.
Κλείνοντας, θα ήθελα να κάνω μια σύντομη αναφορά, μια αφιέρωση στην θεατρική μου παρέα, τα πρώην “Χταποδάκια”, αυτές τις τρεις, περαστικές φωνές μέσα από τους ρόλους τους στο θέατρο αλλά και την ζωή, που με έχουν συγκινήσει και προσωπικά με την πίστη, την αφοσίωσή τους σε μια πανάρχαια, πανίσχυρη αλλά και δύσκολη, απαιτητική σίγουρα τέχνη, την οποία προσπαθώ κι εγώ να υπηρετήσω όπως μπορώ μέσα σε συνθήκες πραγματικά αντίξοες και όπου ο πνευματικός πολιτισμός βάλλεται πια και ευθέως, ακόμη και σε επίπεδο καλλιτεχνικής ελευθερίας αν θυμηθούμε τα περυσινά επεισόδεια στο Χυτήριο. Ευχή μου είναι αυτή η κατάθεση ψυχής των νέων ηθοποιών, αυτή η εκτόνωση ακόμα και του θυμού, που πάρα πολλές φορές μας χρησιμεύει σε αυτό τον τόσο αφιλόξενο για τους καλλιτέχνες κόσμο, να βρίσκει πάντα την αναγνώριση που της αξίζει, και ιδίως αν πρόκειται για ομάδες που θέλουν να φέρουν το καινούργιο, που πειραματίζονται, κάνουν θέατρο για την ψυχή τους πρωτίστως, όπως έκανε άλλοτε ο Κάρολος Κουν, έστω σε συνεργασία με έμπειρους συναδέλφους θεατρολόγους, όπως είναι η Παναγιώτα Κωνσταντινάκου, ή η αδελφή της Κατερίνα, που συνεργάζονται χρόνια με την Σοφία Βγενοπούλου στο εφηβικό θέατρο, παλεύουν όμως και για την δημόσια και δωρεάν παιδεία με τον τρόπο τους γιατί την υπηρετούν με μοναδικό μεράκι που μέχρι στιγμής μπορεί να λείπει σε όλους μας εν μέρει αλλά σίγουρα, κάποτε σε ένα τραπέζι, σε μια φιλική παρέα όλοι μας με όλους τους φίλους μας θα τα βρούμε γιατί πολύ απλά πρέπει να υπάρχει το κουτί της Πανδώρας. Το τελευταίο και πιο σημαντικό, που η Ρηνούλα έχασε, ήταν η ελπίδα.

Κυριακή 2 Δεκεμβρίου 2012

Μία όχι και τόσο “παράλογη” θεατρική εκδοχή της παιδικής ηλικίας



“Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία”
Μία όχι και τόσο “παράλογη” θεατρική εκδοχή της παιδικής ηλικίας
Διάλεξη και συζήτηση με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού
Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 2012, 18.00 μμ.
Ο Ροζέ Βιτράκ (1899-1952), υπερρεαλιστής θεατρικός συγγραφέας και ποιητής, πρόδρομος και προάγγελος του λεγόμενου Θεάτρου του Παραλόγου, έγραψε στα 1928 το αντισυμβατικό του θεατρικό έργο Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία”, το οποίο παρουσιάστηκε σκηνικά μόλις το 1962 από τον Ζαν Ανούιγ.
Ο εννιάχρονος Βικτόρ παρουσιάζεται με έναν καλλιτεχνικά ασυμβίβαστο με το αστικό θέατρο τρόπο, όπως ασυμβίβαστη με το αστικό περιβάλλον της οικογένειάς του είναι και η προσωπικότητά του. Μόνο ίσως οι (ψευδο)αριστοτελικές ενότητες του τόπου και του χρόνου τηρούνται, εφόσον το ασυμβίβαστο παιδί εξαντλείται και χάνει τη μάχη με τον θάνατο, μέσα στο διαμέρισμα της οικογένειάς του και σε διάστημα λίγων ωρών, από τις 8 το βράδυ μέχρι και τα μεσάνυχτα της μέρας των γενεθλίων του - ίσως ένα ορόσημο, σε συμβολικό επίπεδο, του θανάτου του παιδιού μέσα του και της ανάδυσης μιας άλλης προσωπικότητας, που από την εφηβεία και εφεξής θα προσπαθεί, ενδεχομένως, διαρκώς, να προσαρμόζεται και να συμβιβάζεται με τον αστικό πολιτισμό και το αντίστοιχο περιβάλλον.
Με τη βοήθεια του υποψήφιου διδάκτορα θεατρολογίας και εκπαιδευτικού θεατρικής αγωγής, συνεργάτη του Εργαστηρίου, Σπύρου Πετρίτη, αλλά και των ταλαντούχων ηθοποιών Ηλία Βογιατζηδάκη και Νατάσας Παπανδρέου, οι οποίοι θα αποδώσουν για εμάς αποσπάσματα του έργου, θα προσεγγίσουμε το θέμα με βάση τα ερωτήματα:
  • Πόσο αντισυμβατικό είναι τελικά αυτό το παιδί σε σχέση με την παιδική ηλικία εν γένει; 
  • Πόσο υγιής είναι η αντίδρασή του στην προσαρμογή;
  • Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε και όχι να αποκλείσουμε από την οικογένεια και το σχολείο την “παιδικότητα” του παιδιού, και τέλος 
  • Πώς μπορούμε να κρατήσουμε μέσα μας αυτή τη μαγική παιδική δύναμη ως ενήλικοι;
E.ME.Π.Η, Ιωάννου Φιλήμονος 3 (πίσω από την αμερικανική πρεσβεία), τηλ. 211-4051903, www.childhood.gr


Εφηβικό θέατρο και άλλα τινά 2012-2013: Μία πρώτη καταγραφή



Αγαπητοί αναγνώστες,
Όπως έχετε καταλάβει η καταγραφή παραστάσεων δεν είναι από τις σταθερές επιδιώξεις μου σε αυτό το ιστολόγιο. Όμως δεν θα μπορούσα παρά να ασχοληθώ με το εφηβικό θέατρο, αυτό το νέο ζητούμενο που ήρθε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα κατ’ευθείαν από το Ηνωμένο Βασίλειο και αφορά και την μαθητιώσα νεολαία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αφού υπάρχουν και παραστάσεις πρωινές για τις αντίστοιχες σχολικές μονάδες. Το τι είναι εφηβικό θέατρο θα έπρεπε να απασχολήσει τους θεατρολόγους γενικότερα σε επιστημονικό επίπεδο κάποια στιγμή, πάντως το σίγουρο είναι ότι πληθαίνουν οι σχετικές παραστάσεις, πράγμα που σημαίνει ότι σε αυτή την πρώτη καταγραφή μπορεί να υπάρχουν και ελλείψεις και ας με συγχωρέσετε. Επίσης είναι κοινή ομολογία των συντελεστών αυτών των παραστάσεων που επιβεβαιώνεται και από τους θεατές ότι το εφηβικό θέατρο έχει απεύθυνση και στους ενηλίκους. Και είναι φυσικό καθώς όπως πολύ σωστά επισημαίνεται και στην κινηματογραφική ταινία “American beauty” όταν είσαι στην εφηβεία κανείς δεν σου λέει ότι έτσι θα νιώθεις σε όλη σου τη ζωή πια!
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν την περιήγηση:
1.     Ελεύθερα ύδατα στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Ιδρύματος Ωνάση:
πληροφορίες εδώ http://www.sgt.gr/gr/programme/event/600.
Εξαιρετικό έργο σε σκηνοθεσία της πρώτης διδάξασας και πρωτοπόρας στον χώρο του εφηβικού θεάτρου, σκηνοθέτιδος αλλά και παιδοψυχιάτρου Σοφίας Βγενοπούλου. Το έργο αυτό γράφτηκε από τον Γιάννη Τσίρο ειδικά γι’αυτή την παράσταση και βάζει για πρώτη φορά για τα ελληνικά δεδομένα την πολιτική παράμετρο, ιδιαίτερα προσφιλή στους εφήβους. Είναι η μόνη εφετεινή εφηβική παράσταση που έχουμε ήδη δει και την συνιστούμε ανεπιφύλακτα.
2.     Όρνιθες και Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας στο Θέατρο του Νέου Κόσμου:
πληροφορίες εδώ http://www.theatroneoukosmou.gr/.
Από τους πρωτεργάτες του Εφηβικού Θεάτρου και η πολυσχιδής Τζωρτίνα Κακουδάκη, θεατρολόγος, ηθοποιός, σκηνοθέτις και εκπαιδευτικός, με το εξαιρετικό της ταλέντο και την ξεχωριστή της προσωπικότητα, προσαρμόζει και σκηνοθετεί τα κλασικά έργα για το εφηβικό και όχι μόνο κοινό. Εν αναμονή της πρεμιέρας του Ονείρου, της εύχομαι από εδώ καλή επιτυχία αν και είμαι σίγουρος ότι θα την έχει.
3.     Αυτός που λέει Ναι και αυτός που λέει Όχι στο Θέατρο Αλκμήνη:
πληροφορίες εδώ http://utopia.duth.gr/~sypapado.
Νεοεισερχόμενος στον χώρο του εφηβικού θεάτρου αλλά με μεγάλη θητεία στο θέατρο, την εκπαίδευση και την έρευνα, ο Σίμος Παπαδόπουλος καταπιάνεται με αυτά τα δυο έργα του μεγάλου Μπρεχτ σε μία ενιαία παράσταση. Δυστυχώς δεν την έχω δει, όμως είμαι σίγουρος ότι θα έχει επιτύχει το στόχο του. Όσοι τον γνωρίζουμε, γνωρίζουμε πόσο εξαιρετικός και πόσο ακαταπόνητος είναι σε ό,τι κάνει, αλλά και πόσο μετρημένος στα λόγια. Θεωρούμε βέβαιη την επιτυχία του.
4.     Χταποδάκια και άλλα διηγήματα στον πολυχώρο Bios:
πληροφορίες εδώ http://www.bios.gr/events/826/.
Η κατάταξη αυτής της παράστασης σε αυτή την κατηγορία πηγάζει από την διερώτησή μου: Αν μία παράσταση για εφήβους ταιριάζει και στους ενηλίκους, γιατί μια παράσταση για ενηλίκους να μην απευθυνθεί και στο εφηβικό κοινό; Όταν μια εξαιρετική καθηγήτρια φιλόλογος που είχα ως μαθητής στο Λύκειο μας πήγαινε θέατρο στον προωπικό της χρόνο, συνήθως Κυριακή απόγευμα, αυτό δεν ήταν εφηβικό θέατρο; Ειδικά αν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι αυτή η παράσταση δραματοποιεί ορισμένα από τα “διαμάντια” της νεοελληνικής διηγηματογραφίας με τρόπο εξαιρετικό –τολμώ να πω- και με μοναδικό ταλέντο, πιστεύω ακράδαντα ότι πρόκειται για μια παράσταση που αξίζει να τη δουν οι έφηβοι μαθητές και πρώτα απ’ όλα οι καθηγητές τους, που έχουν ανάγκη να δουν πώς μπορούν και οι ίδιοι να ζωντανέψουν τις “χάρτινες υπάρξεις” της πεζογραφίας, όπως τις είχε χαρακτηρίσει ο Ρολάν Μπαρτ, και να δώσουν πνοή και ζωντάνια στο μάθημά τους ή να οργανώσουν μια πρωτότυπη και αξιοπρεπή “γιορτή”.  

 Καλή παρακολούθηση!


Δευτέρα 5 Νοεμβρίου 2012

"Κότες και ψύλλοι" στο Θέατρο Εμπρός



Αγαπητό αναγνωστικό μου κοινό,

            Η αλήθεια είναι ότι δεν συνηθίζω να σας ενημερώνω για θεατρικές και άλλες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, οπότε όταν το κάνω είναι πρόδηλο ότι υπάρχει κάποιος πολύ συγκεκριμένος και σημαντικός λόγος. Αν δεν υπήρχαν τέτοιοι λόγοι, λοιπόν, δεν θα έπαιρνα την απόφαση να γράψω και να δημοσιεύσω στο ιστολόγιό κου το παρόν άρθρο και να σας προτρέψω να παρακολουθήσετε κι εσείς την performance Κότες και ψύλλοι των ομάδων Nova Melancholia και MAG, που παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη και ώρα 21.00 στον Επάνω Χώρο του πρώην εγκατειλημμένου και εδώ κι έναν χρόνο κατειλημμένου και πλήρως ενεργοποιημένου ιστορικού Θεάτρου Εμπρός, όσο ακόμα προλαβαίνετε, όσο παραμένει ανοιχτός αυτός ο “πνεύμονας” καλλιτεχνικής ελευθερίας στην καρδιά της πρωτεύουσας του ασθμαίνοντος ελληνικού κράτους, πριν δηλαδή να παραδοθεί κι αυτός στα ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα. Για να βλέπουμε τελικά όλοι, τι είναι επί τέλους ή τι οφείλει να είναι ο θεατρικός πειραματισμός! Παράλληλα, σας καλώ να στηρίξετε με κάθε τρόπο τη λειτουργία του χώρου, και όσοι είστε εικαστικοί καλλιτέχνες να ανταποκριθείτε άμεσα στο κάλεσμα της ομάδας εικαστικών για την δημιουργία σχετικού εικαστικού project, με καταληκτική ημερομηνία αποστολής προτάσεων την Πέμπτη 8 Νοεμβρίου στο e-mail visualartsempros@hotmail.com.

Πληροφορίες: http://kinisimavili.blogspot.gr/  
Τηλ. κρατήσεων για την παράσταση (απαραίτητο λόγω του μικρού αριθμού θέσεων και της μεγάλης ζήτησης): 6972730557.

Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2012

Θεατρικό παιχνίδι....για γονείς!!!

Δελτίο Τύπου

Εργαστήριο Θεατρικού Παιχνιδιού για γονείς.

Αγαπητοί γονείς,

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου μελέτης της παιδικής ηλικίας οργανώνουμε μια πρωτότυπη δραστηριότητα για όσους από εσάς νιώθετε ακόμη παιδιά και οι ίδιοι!
Το Σάββατο 8 Δεκεμβρίου, από τις 12.00 – 15.00 θα πραγματοποιηθεί στον χώρο μας ένα εργαστήριο Θεατρικού Παιχνιδιού, όχι για παιδιά, αλλά για τους γονείς τους!

Περιληπτική περιγραφή του εργαστηρίου:

Είχατε ποτέ την απορία “τι είναι πια αυτό το θεατρικό παιχνίδι που κάνουν στα σχολεία”; Να λοιπόν η ευκαιρία να σας λυθεί! Αλλά για να είμαστε δίκαιοι, για να μάθετε, θα πρέπει κι εσείς να κάνετε! Στο εργαστήριο αυτό λοιπόν, θα ξαναγίνουμε όλοι παιδιά, ή έστω θα (επαν)ανακαλύψουμε το παιδί μέσα μας. Μην ανησυχείτε γιατί δεν χρειάζεται καμία απολύτως εμπειρία στο θέατρο! Είναι όμως απαραίτητο να έχετε μαζί σας:
Ένα αγαπημένο σας αντικείμενο
Άνετα ρούχα
Την καλή σας διάθεση!


Για τυχόν διευκρινίσεις μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο τηλ. 211-4051903. Παρακαλούμε δηλώστε έγκαιρα τη συμμετοχή σας, καθώς οι θέσεις είναι περιορισμένες.
Ποσό συμμετοχής για έναν γονέα: 15 ευρώ
Ποσό συμμετοχής και για τους δύο γονείς: 20 ευρώ



Βιογραφικό σημείωμα εμψυχωτή:



Ο Σπύρος Πετρίτης είναι εκπαιδευτικός και διδάσκει θεατρική αγωγή στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Είναι αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Επιστημονικού Συλλόγου Θεατρολόγων, και, παράλληλα, εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, ως υπότροφος του Ι.Κ.Υ. Έχει παρουσιάσει εισηγήσεις σε συνέδρια, ενώ κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πρακτικά συνεδρίων, σε επιστημονικά και λογοτεχνικά περιοδικά και στο διαδίκτυο. Την περίοδο 2007-2009 συμμετείχε στην ομάδα που υλοποίησε στο Πάντειο Πανεπιστήμιο το ερευνητικό πρόγραμμα με θέμα: «Η εκπαίδευση των ηθοποιών στην Αθήνα (1834-1941)». Από τα θέματα που τον έχουν απασχολήσει επιστημονικά είναι η ένταξη του θεάτρου στην εκπαιδευτική πράξη, ενώ έχει επίσης υπηρετήσει ως εκπαιδευτικός σε δομές διά βίου εκπαίδευσης και κατάρτισης. Είναι επίσης μέλος του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, του Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση και άλλων επιστημονικών και καλλιτεχνικών ενώσεων. Είναι δημιουργός του ιστολογίου spetrit.blogspot.com, από όπου μπορείτε να αντλήσετε περισσότερες πληροφορίες για τις δραστηριότητές του.



--

Εργαστήρι μελέτης της παιδικής ηλικίας
- www.childhood.gr - facebook - info@childhood.gr